زندگی نامه باب راس

باب راس در سال 1943 در شهر ساحلي دايتوناي فلوريدا بدنيا آمد. پدر باب يك نجار بود. سال نهم دبيرستان بود كه مدرسه را رها كرد و به نيروي هوايي پيوست. بهنگام اقامتش در آنكورايج آلاسكا (Anchorage, Alaska) با نقاشي آشنا شد. بعد از پايان دوران خدمتش بود كه به مدارس زيادي براي يادگيري نقاشي رفت، اما از كندي رسم تابلوها با روشهاي كلاسيك خسته و ناكام شد و تصميم گرفت در روش ”تر روي تر“ در نقاشي تحولي ايجاد كند و آنرا بكار گيرد تا بتواند بسيار سريعتر نقاشي بكشد و نقاشي ياد بدهد و اين دستمايه ي اصلي تكنيك او شد.
باب بعد از امتحان كردن روشهاي بسياري در نقاشي، از جمله نقاشي آبرنگ، توانست روش ويژه ي خود را كه برگرفته از روش ”تر روي تر“ است ابداع كند. در روشهاي كلاسيك رنگ روغن معمولا بعد از خشك شدن ِ يك لايه رنگ، لايه ي بعدي و جزئيات بعدي را اضافه مي كنند و بهمين دليل نمي توان يك اثر را يكباره خلق كرد. اما در روش تر روي تر مي توان در كمتر از يك ساعت بطور كامل يك اثر را خلق كرد.
ويديوهاي او تحت نام ” لذت نقاشی باب راس “ از سال 1983 شروع به توليد شدند كه ميليونها نفر در سراسر دنيا اين برنامه هاي تلويزوني را مشاهده مي كنند. او در برنامه هايش به همه ثابت مي كند كه همه مي توانند مانند او نقاشي بكشند! او با كلام شيوا و بسيار جذابش و استفاده از استعاراتي مانند: ”اين ابر كوچولو داره اونجا شادي مي كنه“، ”شاد باشي كوه كوچولو“ و … قدم بقدم ما را با روح آرام و ديدگاه زيباي خود از زندگي آشنا مي كند.
او با گفتن ”اين مخلوقات كوچك خدا دارن اونجا براي خودشون زندگي مي كنن“ بما ياد آوري مي كند كه هر چيزي و هر كسي به دوست نياز دارد، حتا يك بوته.
برنامه هاي تلويزيوني باب راس در ايران از سال 1380 در شبكه ي چهارم صدا و سيما آغاز به پخش شدند و در اين مدت بينندگان بسياري را با خود همراه كرده اند و عملا سطح هنر نقاشي ايران را بالا برده اند. اينك نقاشي يك هنر همه گير و بسيار جذاب شده است و كسي كه اين برنامه ها را ببيند نمي تواند از بي استعداد بودن بنالد!

به اين دليل كه دوبلر صداي باب در ايران صدايي مشابه باب، نرم و آرام، دارد بهنگام ديدن فيلم دوبله شده باب از تلويزيون شبكه ي 4 به ذهن بيننده ي ايراني اين مي رسد كه گزافه نيست اگر تصور كند اين خود باب است كه دارد به آرامي بفارسي سخن مي گويد و اين دليل محبوبيت اين برنامه در ايران است.
باب در سخنانش مي گويد: ”هر روز، روز خوبي براي زندگي كردن است!“ و اين جمله بسياري از بينندگانش را به زندگي و آرامش تشويق مي كند. بهمين دليل است كه ميليونها نفر در سراسر دنيا احساس نزديكي با روح اين مرد مي كنند و او بحق عمق دوستي را با وجود خود نمايش مي دهد.
در چهارم جولاي 1995، (13 تيرماه 1374) باب راس در سن 53 سالگي بر اثر ابتلا به سرطان فوت كرد، اما براستي او را در برنامه هايش مي توان زنده و شاد ديد، گويي جاودانه مانده است.
بعد از فوت باب، يكي از دوستانش بنام آنيت كوالسكي روش باب را براي نقاشي گلها توسعه داد.
هر چند كه باب فوت كرد اما مي توان تصور كرد كه او با همان موهايي كه مانند برگهاي يك درخت بر سر او سايه انداخته، آرام و با همان صداي آرام، به فرشتگان تعليم نقاشي مي دهد! و بسياري از نقاشان آماتور ايراني به روح او به پاس خدماتش درود مي فرستند.

باب راس خود باشيد

بسياري از مردم معتقدند ابزار رايانه اي هيچ وقت جاي ابزار دستي را در فعاليت هاي هنري پر نخواهد كرد. اگر شما هم از طرفداران اين نظريه ايد، يك بار Corelpainterرا امتحان كنيد. شما چه تكنيكي را دوست داريد؟ آبرنگ؟ رنگ روغن؟ مدادرنگي؟ ماژيك؟ پاستل؟ ذغال؟ كنته؟ يا قلم آهني و جوهر؟
به هر حال فرقي نمي كند، هر ابزاري كه بخواهيد در Painter مهياست و نتيجه كار با آن به شكلي باورنكردني طبيعي به نظر مي رسد. انتخاب جنس و بافت كاغذ يا بوم هم با شماست.
ماوس را در دست بگيريد و ببينيد كه چگونه حتي فشار قلم شما روي بوم هم توسط اين نرم افزار هوشمند تشخيص داده شده و در نتيجه كار ظاهر مي شود!
حرفه اي ها نياز به معرفي Painter ندارند. مدتهاست اين نرم افزار در كنار Photoshopو Freehand روي رايانه اغلب هنرمندان گرافيك يافت مي شود. اما اين روزها Painter چيزي دارد كه حتي آنها را هم به هيجان خواهد آورد: نسخه اي جديد كه سرعت تمام ابزارهايش از 2 تا 10برابر افزايش پيدا كرده است.
Corel اعلام كرده است براي دستيابي به اين كارآيي ، برنامه نويسانش ارتباط و همكاري نزديكي با مهندسان Intel و AMD و Apple داشته اند. يكي از امكانات نسخه جديد Painterيك تخته رنگ واقعي است.
Corel بدرستي ادعا مي كند كه شيوه ارائه شده براي نقاشي با رنگ روغن هميشه به عنوان يكي از شاخص هاي پيشرفت هنر ديجيتال ارزيابي شده است.
در نسخه جديد مي توان رنگها را مانند نقاشي واقعي روي تخته با هم مخلوط كرد و از آنجا روي بوم آورد. قلم مو به همان شكلي به رنگ آغشته مي شود كه هنگام برداشتن رنگ از روي تخته عمل مي كنيد.
ميزان رنگ موجود روي تخته و روي قلم مو نيز محدود است و با انتقال رنگ روي بوم ، قلم مو مانند يك قلم موي واقعي از رنگ خالي و خالي تر مي شود. علاقه مندان به آبرنگ نيز در نسخه جديد Painter ابزار به مراتب طبيعي تري در اختيار دارند.
آنها مي توانند ميزان آبكي بودن رنگ و خيسي دور قلم را تغيير دهند و نتيجه را در همان منو آزمايش كنند. در نقاشي با آبرنگ خيس بودن رنگها براي ايجاد بعضي افكت ها و تلفيق مناسب رنگها با هم ضروري است.
Corel قول داده است نقاشي هاي آبرنگ را حتي بعد از بستن فايل هم در آفتاب نگذارد تا هر وقت كه خواستيد تر و تازه و آماده تكميل باشند. يكي ديگر از امكانات Painter جديد حركت دادن قلم در مسير يك منحني خاص يا به اصطلاح SnapToPath است.
اين امكان به طراحان لوگو در كشيدن منحني هاي بي نقص و كامل كمك مي كند. با فعال كردن يك دكمه يا فشردن يك كليد ميان بر مي توان خطوط را به راه آورد و در زمان طراحي به ميزان قابل توجهي صرفه جويي كرد.
ارتباط ميان فتوشاپ و Painter در نسخه قبلي هم كامل بود: Painter فرمت PSD را مي شناسد و مي تواند فايلهاي فتوشاپي را باز كند.
فايلهاي ايجاد شده در Painter نيز قابل ذخيره با فرمت فتوشاپ بودند. اما در نسخه جديد روش كار با لايه ها بسيار به روش فتوشاپ شبيه تر شده است و كاربران را از گيج شدن هنگام كار خلاص مي كند.
در ويرايش جديد، يك صفحه ورود مناسب تر به نرم افزار افزوده شده كه همه چيز را دم دست مي آورد. يك مجموعه راهنمايي خودآموز هم به صورت فيلم در دسترس كاربران است كه براي تازه كارها ديدني خواهد بود.
اين فيلمهاي آموزشي را شركت ليندا تهيه كرده است كه يكي از معروف ترين تهيه كنندگان برنامه هاي آموزشي براي نرم افزارهاي گرافيكي است.
اما يك قابليت مهم Painter كه هنوز از آن صحبت نكرده ايم ، تبديل عكس به نقاشي يا طراحي است. در نسخه جديد، سرعت انجام اين كار به ميزان قابل توجهي افزايش يافته است.
لابد تا به حال اين كار را با استفاده از فيلترهاي فتوشاپ تجربه كرده ايد. نتيجه كار در فتوشاپ در حد همان تجربه بامزه باقي مي ماند. اما نتيجه همين تجربه در Painterافسون كننده خواهد بود.
براي بسياري از هنرمندان هنر ديجيتال ، اين نرم افزار يك خط توليد شاهكارهاي هنري است! در كنار كيفيت فوق العاده اين تبديل ، مجموعه ابزارهاي قدرتمند Painter را هم در نظر بگيريد.
Painter با دستور CLone عكس را به نقاشي دلخواه شما تبديل مي كند و حالا يك تابلوي آماده با رنگهاي تازه در مقابل شماست. مي توانيد قلم را برداريد و هر گوشه را كه مي خواهيد تغيير دهيد.
به همان آسودگي كه باب راس در برنامه لذت نقاشی باب راس ، قلم برمي دارد و به قول خودش ديوانه مي شود. اين شما و اين لذت ناشي ديجيتال.

لذت نقاشی

یكی از لذت بخش ترین برنامه های شبكه چهار سیما، بدون شك « لذت نقاشی باب راس » است. برنامه ای از سنخ تولیدات آموزشی كه در هر قسمت روند خلق یك تابلو رنگ روغن منظره را به نمایش می گذارد. مجری این برنامه كه همان نقاش معروف جناب «باب راس» است طی مدت ۲۵ دقیقه الی نیم ساعت ضمن بذله گویی های فراوان، تابلویی را با تمام جزییاتش می كشد و خیلی از ریزه كاری های حرفه ای یا به اصطلاح فوت های كوزه گری را برای بینندگان رو می كند.

ظاهراً این برنامه با توفیق فراوانی همراه بوده و نه تنها در انگلستان، بلكه در یك دوره حدوداً ده ساله در بسیاری از كشورهای جهان به نمایش درآمده و موجب شده «باب راس» شهرتی در حد لئوناردو داوینچی بیابد! طوری كه بسیاری در سال ۱۹۹۴ مرگ او را ـ كه به پایان یافتن برنامه منجر شد ـ باور نكرده اند و معتقدند او دارد در گوشه ای بی سر و صدا تابلوهایش را می كشد و به خوشی روزگار می گذراند. در ایران هم محبوبیت «باب راس» با تاخیری كمتر از یك دهه تجدید شده و با وجود قدیمی بودن این سری كه شبكه چهار مدام تكرارش می كند ـ محصول ۱۹۸۸ ـ نه تنها این تكرار موجب دلزدگی تماشاگر نیست بلكه در سری دوم یا سوم با اشتیاق بیشتر به تماشا می نشیند؛ و سهل است كه از سی دی ها و كتاب هایی كه از روی برنامه ساخته شده هم استقبال می كند. هرچند توجه خاص علاقه مندان آماتور نقاشی به چنین برنامه هایی دور از ذهن نیست اما توفیق عام آن جای دقت نظر و بررسی دارد. علی الخصوص كه در این چندسال شاهد مشابه های دیگر آن ـ اعم از خارجی و وطنی ـ بوده ایم كه هیچكدام مقبول خاص و عام واقع نشدند. گو اینكه اصلاً سبك كار و شیوه نقاشی های طرح شده در برنامه هم سبك خاص و شاخصی نیست تا آن حد كه اهل فن آن را در حد رویكردی بازاری و عامه پسندانه می دانند. اما صرفنظر از چند و چون ارزش گذاری بر یك اثر نقاشی، یافتن چرایی توفیق عام برنامه است. پاسخ به این سؤال، ضمناً به كار برنامه سازان داخلی هم می آید كه چگونه با ابزارهایی در حد یك پلاتوی كوچك تلویزیونی (دو دوربین، پس زمینه تاریك، یك مرد و یك بوم نقاشی) می شود برنامه هایی جذاب و پربیننده ساخت.

اینجا تلویزیون است

دركی كه سازندگان از رسانه دارند اولین دلیل توفیق كارشان است. «لذت نقاشی» جزو برنامه های آموزشی دسته بندی می شود یعنی گونه ای از برنامه ها كه وظیفه انتقال دانش یا مهارتی را به بینندگان دارند. در عین حال چون مخاطب این قبیل برنامه ها در پخش تلویزیونی، عامه مردم هستند، پس لازم است معیارهای عمومی در انتخاب نوع كار و ساختار مناسب آن رعایت شود و انتخاب این نوع خاص نقاشی (منظره های رنگ و روغنی) به دلیل آنكه اولین مصداق از مفهوم نقاشی در ذهن مخاطب عام است،اولین عامل موفقیت است. در واقع كسی كوشش نمی كند تا شاخص های هنری را برای بیننده ای كه احتمالاً تفننی به برنامه نگاه می كند، تشریح كرده، وادارش كند كانال را عوض كند. در عوض فرض بر این گذاشته شده كه با علاقه مند كردن تماشاگر به تماشای برنامه و احیاناً عادت دادنش به تماشای هفتگی روند خلق یك اثر می توان امیدوار بود كه خودش به دنبال مطالعه بیشتر و آشنایی با ابعاد گوناگون این هنر برود. تمام تلاش برنامه ساز بر سرگرم كردن مخاطب در حین تماشای برنامه است و ابزارهای اصلی اش هم یك نقاش مسلط و بذله گو و معجزه های كوچكی است كه با چرخش های ظریف دست بر بوم می آفریند. آشنایی سازندگان با ماهیت كارشان موجب شده است كه هیچ كدام از این دوعامل را دستكم نگیرند و در ساختار تصویری برنامه، به هر دو، بهای كافی بدهند.

صدا، دوربین، حركت

انتخاب شكل مناسب، دیگر عامل محبوبیت برنامه است. توجه به ماهیت آموزشی كار باعث شده تا تمام عوامل به نوعی انتخاب شوند كه در طول مدت محدود پخش، تمام حواس بیننده به جزییات معطوف باشد. نیازی به تنوع بصری زیاد احساس نشده است چراكه قلم موی باب راس در محدوده قاب تلویزیون دنیایی به پا می كند. پس عمده كار با دو دوربین كه اینسرت تابلو و مدیوم شات نقاش را می دهند گرفته شده و پس زمینه مشكی به همراه نورپردازی تخت روی تابلو و نرم روی چهره خندان مجری، تمام توجه بیننده را به محدوده كار روی بوم جلب می كند. ضمن اینكه كارگردان نمی گذارد جزییات فراوان روی كار موجب كسالت بیننده اش شود و با كات دادن به مدیوم شات از خستگی بصری تماشاگر جلوگیری می كند. متد كار باب راس هم انگ رسانه است: یك مجری همیشه خندان با فیزیك جذاب (چهره مسن و مهربانی كه در تضاد با مدل آرایش مو و جست وخیزهای جوانانه اش، طنز ظریفی به كار می دهد) و احاطه اش بر تصویر و كلام كه بدون وقفه حرف می زند و ضمن توضیح فرم های پیچیده ای كه با ساده ترین حركات قلم پدید می آیند، به شكلی غیرمستقیم به بیننده اعتماد به نفس می دهد و او را به كاركردن و تجربه مشابه ترغیب می كند (به خاطر دارم در یك برنامه مشابه داخلی، استاد نقاش با همین نیت مدام جمله «شما هم می توانید» و «همه می توانند» و امثال آن را تكرار می كرد تا حدی كه باعث دلزدگی و سررفتن حوصله بیننده می شد.) بذله گویی های باب راس هم بسیار جالب توجهند مثلاً جایی كه می گوید: انتخاب من فلان رنگ بود ولی خریدارها این یكی را ترجیح می دهند! یا اشاره اش به اینكه: اینها جزییاتی هستند كه قیمت تابلوی شما را بالا می برند! و چیزهایی از این دست.

لذت نقاشی

اما اصلی ترین ویژگی برنامه (و دلیل اصلی اینكه دارم در موردش می نویسم!) این است كه در دل یك كار قراردادی و استاندارد تلویزیونی، موفق می شود به مقوله ای نقب بزند كه می توان آن را كشف و لذت هنر نامید. تسلط و تجربه باب راس، در محدوده كاری اش (نقاشی و تدریس) باعث شده كه برنامه سازان، آگاهانه گوی و میدان مناسب را در اختیارش بگذارند تا او با روكردن آنچه در نتیجه ممارست سالیان كسب كرده، مستقیماً تماشاگران را در لذت خلق یك اثر هنری سهیم كند. نكته ای كه این مشاركت را لذت بخش تر می كند، بداهه بودن كار و دور زدن تمام مراحل آموزشی و قواعد تكنیكی مقدماتی است كه معمولاً در كلاس ها ـ یا برنامه های آموزشی ـ مانع از همراهی مخاطب با كل فرآیند خلق اثر می شوند. در همین مسیر، حرافی های مستمر نقاش هم می تواند به نوعی مكالمه درونی هنرمند با خود تعبیر شود كه مدام تجربه ها و اصلاح خطاها را گوشزد می كند، به توصیف فرایندی كه روی بوم سفید اتفاق می افتد می پردازد و از این طریق به انسجام برنامه كمك می كند.

انتقال این حس و حال، مهم ترین ویژگی برنامه «لذت نقاشی» و به نظر من مهمترین عامل موفقیت آن است. در واقع پدیدآورندگان برنامه، موفق شده اند كارشان را از حیطه صرف آموزش خشك فراتر ببرند و صبغه ای هنری به آن ببخشند. تاثیر این وجه كار، معجزه ای مثل حضور رنگ سفید تیتانیوم است كه باب راس به كرات آن را در گوشه و كنار تابلوهایش به كار می برد و در موردش می گوید: «حضورش محسوس نیست ولی روح را جلا میده!»

معرفی باب راس

سلام دوستان امروز می خوام استاد بزرگ جهان معاصر نقاشی رنگ روغن رو به شما معرفی کنم.
باب راس نقاش امریکایی است که در 29 اکتبر 1942 در فلوریدا به دنیا آمد که اسم کامل او باب نورمن راس است.باب راس ابدا کننده سبک جدیدی در نقاشی رنگ روغن است.سبک باب راس بسیار سریع است که مدت زمان خلق یک تابلوی کامل حدود نیم ساعت است.
سبک باب راس بسیار سریع و زیبا است که یادگیری ان با کشیدن حداکثر ده تابلو فراهم می شود. البته کار بسیار ساده ای نسیت ولی از سبک های دیگر ساده تر,جالبتر و از خیلی از سبک ها زیباتر است.
من هم خود را یکی از شاگردان استاد باب راس میدانم .
لازم به ذکر است که باب راس به جز نقاشی مجری هم بوده که برنامه لذت نقاشی باب راس
رو به خوبی کار کرده.
باب راس در سن 52 سالگی در 4 ژوییه 1995 درگذشت روحش شاد.